سفرنما .:. راهنمای سفر و گردشگری

باغ زیبای شاهزاده (باغ شازده) ماهان که به گوشه ای از بهشت در کویر کرمان شهرت یافته است یکی از بزرگترین و زیباترین باغ های تاریخی ایران محسوب می‌شود که در نیم فرسنگی ماهان و در دامنه کوه های تیگران استان کرمان قرار دارد.
این باغ از یادگارهای عبدالحمید میرزا ناصرالدوله حاکم کرمان در اواخر دوره قاجار است که طی یازده سال حکمرانی وی (۱۲۹۸ ه.ق تا ۱۳۰۹ ه.ق) ساخته شد و با مرگ وی نیز بنای آن نیمه تمام رها شد. گفته می‌شود وقتی خبر مرگ ناگهانی حاکم را به ماهان می‌برند، بنّایی که مشغول تکمیل سردر ساختمان بود تغار گچی را که در دست داشته محکم به دیوار کوبیده و کار را رها کرده و فرار نموده است؛ به همین علت جای خالی ۳ قطعه کاشی را بر سردر ورودی می‌توان دید.

باغ شاهزاده ماهان یكی از نمونه باغ تخت های ایرانی است که در زمینی مستطیل شکل به ابعاد 122*407 متر، با مساحت پنج و نیم هکتار بنا شده و دارای سردر ورودی بسیار زیبا، عمارت شاه نشین و حمام می باشد.
عمارت سردر باغ شاهزاده که از معماری خیلی زیبایی برخوردار است و آن را از سایر باغ های ایرانی متمایز و ممتاز می‌سازد، بنایی است دو اشکوبه (طبقه) که تقریبا به صورت منفرد ساخته شده و طبقه همکف آن از طبقه اول حجیم و پرتر است و طبقه فوقانی آن دارای اطاق هایی است که برای زندگی و پذیرایی پیش بینی شده‌اند. به علت آنکه ساختمان نیمه تمام باقی مانده، جز بخش های مختصری از نمای طبقه همکف، سایر بخش ها ی این عمارت فاقد نماسازی و تزئینات است.

قسمت شاه نشین که در انتهای فوقانی باغ قرار دارد هم اکنون به یک رستوران تبدیل شده و توسط بخش خصوصی اداره می‌شود. این عمارت دو طبقه و از زیبایی منحصر بفردی برخوردار است.
سایر بناهای خدماتی باغ مماس به دیوار اصلی و خارج از آن واقع شده اند و به صورت دیواری مرکب بناهای مختلف خدماتی را در نقاط مناسب در خود جا داده است
از دیگر قسمت های ارزشمند باغ شاهزاده ماهان شبکه آبرسانی و حوض های آب و فواره های آن است که در محور مرکزی باغ، به صورت پلکانی ساخته شده است. درجلوی عمارت اصلی، حوض بزرگی با 5 فواره مشاهده می شود و آب این حوض که سرچشمه آن قنات معروف تیگران است به پاشویه سنگی اطراف آن ریخته و از آنجا به طرف ده شرشره آبشارگونه جاری می شود .
ريزش آب در حوض های پلکانی در فاصله ساختمان شاه نشين تا سردر ورودی چشم انداز بسيار زيبايی می آفريند که چشم هر بیننده‌ای را نوازش می‌دهد. این فواره ها که در طول باغ قرار دارند زیباترین فواره باغ های ایرانی هستند. زیرا سایر باغ های ایرانی کمتر فواره داشته اند و یا اگر داشته اند به این زیبایی نبوده است. فواره های زیبای باغ شاهزاده بر اساس اختلاف ارتفاع و نه هیچ نیروی دیگری فعال هستند که این خود دلیلی بر هوش و ذکاوت مردمان کرمان زمین است. این شبکه آبرسانی از نظر طراحی شاهکار محاسبه و دقت بشمار می رود .
در دو سوی اين حوض ها و در فضای باغ درختان تنومند و سايه گستری روييده است که بر زيبايی اين باغ می افزايد. در حقیقت این باغ تلفیقی از درختان ایرانی، معماری منحصر بفرد پارسی و استفاده از آب در زیبا سازی باغ است که بخوبی در این باغ به هم گره خورده اند.

معماری خاص و شرایط اقلیمی این باغ را در شرایطی قرار داده است که در فصول مختلف سال از ویژگیهای منحصر بفردی برخوردار است و در واقع باغی چهار فصل است.
باغ شاهزاده همه ساله و به ویژه در فصل تابستان و بهار شاهد بازدید تعداد بیشماری از گردشگران از نقاط مختلف کشور است که این باغ دیدنی و دلفریب را برای تماشا انتخاب می‌کنند واقع شدن منطقه در مسیر عبوری كرمان به بم و در مسیر جاده كهن ابریشم از عواملی است كه این محل را برای احداث یك باغ اشرافی مناسب می‌ ساخته است.
باغ شاهزاده (باغ شازده) ماهان در دهه پنجاه توسط میراث فرهنگی وقت، از مالکان خصوصی آن خریداری شد و در سال هفتاد و در آستانه برگزاری کنگره خواجوی کرمانی، باسازی گردید و خوشبختانه تا امروز به خوبی نگهداری می شود و در معرض بازدید مراجعه کنندگان به ویژه مهمانان کرمان است. احداث محور گردشگری هفت باغ علوی نیز دسترسی ساکنان شهر کرمان به باغ را آسان کرده است.